Upadłość dużej sieci – czy takie wiadomości powinny martwić?
Upadłość dużej sieci sklepów to zawsze temat wywołujący duże emocje. Trudno się dziwić – znane marki znikają, a w sklepach masz już swoje nawyki, ulubione produkty i przemyślany sposób robienia zakupów. Gdy pojawi się taki news, pojawia się niepokój: jak to wpłynie na codzienność, na rynek pracy i konkurencję?
Co to właściwie jest upadłość firmy?
Choć słowo „upadłość” wydaje się jednoznaczne, w praktyce oznaczać może kilka rzeczy. Z punktu widzenia prawa jest to rozpoczęcie postępowania sądowego mającego ustalić, czy firma nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań. Sąd wyznacza wtedy syndyka, który zarządza majątkiem przedsiębiorstwa i podejmuje działania zmierzające do spłaty wierzycieli. W konsekwencji firma często przestaje działać lub zostaje radykalnie zrestrukturyzowana.
Często myli się upadłość z restrukturyzacją – są to jednak dwie różne drogi. Restrukturyzacja daje szansę na „nowe życie” firmy, podczas gdy upadłość – zwłaszcza likwidacyjna – zamyka jej działalność.
Dlaczego nawet największe firmy ogłaszają upadłość?
Może się wydawać, że upadłość przydarza się tylko małym, nieznanym spółkom. Rzeczywistość jest zupełnie inna. Duże sieci, które gościły w niemal każdym mieście, też bywają zagrożone. Przyczyny bywają różne:
- Kryzys na rynku – inflacja, zmiana przyzwyczajeń kupujących, większa konkurencja.
- Błędne decyzje menedżerskie – nietrafione inwestycje lub zbyt szybki rozwój.
- Zawirowania w branży – np. spadek popytu na określone produkty lub nowe regulacje prawne.
Historia pokazuje, że nawet firma zarządzana przez jedną z najbogatszych osób w kraju nie ma gwarancji bezpieczeństwa. Świat biznesu jest nieprzewidywalny, a upadłość może być wynikiem wielu skomplikowanych czynników.
Jakie są konsekwencje upadłości dla klientów?
Największym zmartwieniem klientów jest pytanie: co dalej z moimi zakupami? Oto najczęstsze konsekwencje upadłości dużej sieci:
- Zamknięcie sklepów – często sklepy są bezzwłocznie zamykane, zdarza się też wyprzedaż zapasów.
- Utrata punktów lojalnościowych – programy lojalnościowe przestają obowiązywać, kupony tracą ważność.
- Problemy z gwarancją i reklamacjami – jeśli kupujesz sprzęt AGD lub elektronikę, realizacja gwarancji bywa utrudniona.
- Niepewność wokół zamówień internetowych – część zamówień, zwłaszcza opłaconych, nie zawsze zostaje wysłana.
Warto pamiętać, żeby nie zostawiać takich spraw na ostatnią chwilę – jeśli złożysz reklamację tuż przed zamknięciem firmy czy przed rozpoczęciem postępowania, szanse na pozytywne rozpatrzenie są znikome.
Co z pracownikami w przypadku upadłości?
Upadłość sieci sklepów to ogromny stres dla osób zatrudnionych. Często wiele rodzin z danego regionu wiązało się zawodowo właśnie z tą firmą. Najgorzej, gdy pracownicy dowiadują się o problemie z mediów, nie od przełożonych.
Zwykle kończy się to:
- Utrata pracy – przyjęcie zwolnienia lub wypowiedzenie umowy bez okresu wypowiedzenia.
- Problemy z wypłatą zaległych pensji – prawo polskie przewiduje tzw. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, który pomaga odzyskać niewypłacone wynagrodzenie, lecz procedury bywają czasochłonne.
- Brak pewności co do przyszłości – niektórzy pracownicy mogą liczyć na przejęcie przez inną sieć, jeśli dojdzie do fuzji lub przejęcia majątku.
Choć prawo częściowo chroni pracowników, lek przed niepewnością jutra bywa ogromny. Warto pamiętać o przysługujących prawach i w razie problemów skorzystać z pomocy PIP albo lokalnego urzędu pracy.
Czy upadłość zawsze jest końcem marki?
Na pierwszy rzut oka, ogłoszenie upadłości oznacza koniec firmy. Bywa jednak inaczej. Są przypadki, gdy już w trakcie postępowania syndyk poszukuje inwestorów gotowych „wskrzesić” markę w nowej odsłonie. Niekiedy powstaje nowy podmiot, posługujący się znanym logo, ale już pod innym właścicielem i z inną ofertą.
Klienci z czasem przyzwyczajają się do nowych sklepów, na miejscu starych pojawiają się świeże szyldy, oferta się zmienia. Często niektóre produkty – Twoje ulubione – dalej są dostępne. To pokazuje, że nawet po trudnych wydarzeniach na rynku detalicznym pojawia się nowa nadzieja.
Jak radzić sobie z upadłością w najbliższej okolicy?
Gdy upadłość dotyczy sieci działającej w Twoim mieście, warto śledzić komunikaty w lokalnych mediach oraz na drzwiach sklepów. Jeśli masz niedokończone sprawy z tą firmą (reklamacje, zamówienia, karty prezentowe), nie zwlekaj z ich realizacją. Zachowuj wszelkie paragony, potwierdzenia zamówień i umów. W przypadku problemów, możesz próbować kontaktu z syndykiem, lecz im wcześniej podejmiesz działania, tym większa szansa na sukces.
Jeśli jesteś klientem sklepu internetowego upadłej sieci i masz problem z odzyskaniem pieniędzy lub towaru, możesz zgłosić się do instytucji chroniących konsumenta. Warto też uczyć się na cudzych błędach – czasem lepiej dokonywać przedpłaty tylko u sprawdzonych sprzedawców.
Kilka słów na zakończenie – jak patrzeć na upadłości znanych firm?
Zniknięcie znanej marki z rynku to zawsze powód do refleksji. Budzi niepokój, trochę żalu i trochę strachu przed zmianami. Z drugiej strony – jest miejscem na coś nowego, na przyjrzenie się swoim przyzwyczajeniom zakupowym i mądry wybór tego, komu w przyszłości powierzysz swoje pieniądze. Pamiętaj jednak, że nawet najstabilniejsza sieć nie ma w dzisiejszym świecie gwarancji przetrwania. Warto więc zadbać o swoje prawa i dobrze chronić własne interesy.
